Η άλλη πρόταση - παρέμβαση στο σημερινό ΠΕΣΔΑ για τη διαχείριση των αποβλήτων

Ημερίδα του <<Συντονιστικού Σικυωνίων Φορέων>>

Πρωτοβουλία συλλόγων και φορέων της Κορινθίας, σε μια προσπάθεια να ευαισθητοποιήσει τους πολίτες και τους φορείς, όπως και να προκαλέσει μια συνολική αντίδραση των δημάρχων και των φορέων όλων των δήμων της Κορινθίας για όσα μπορεί να εξυφαίνονται γύρω από το μέγα ζήτημα της διαχείρησης των απορριμμάτων που έχει ανακύψει και μέσα από τον ΠΕΣΔΑ, πραγματοποίησε την Κυριακή 20 Μαρτίου στο Δημοτικό Θέατρο Κιάτου, ημερίδα με θέμα «Διαχείρηση στερεών αποβλήτων Περιφέρειας Πελοποννήσου στα πλαίσια του ισχύοντος ΠΕΣΔΑ» (Ανακύκλωση- Κομποστοποίηση) Κοινή Δράση, για την οργάνωση της οποίας  συνεργάστηκε ο Δήμος Σικυωνίων-Στυμφαλίας- Φενεού.

Ομιλητές στην ημερίδα ήταν ο κ. Σταύρος Ιατρού, Μηχανικός Περιβάλλοντος πρώην δήμαρχος Κερατέας, ο κ. Παπαιωάννου Δημήτρης, Χημικός Μηχανικός Περιβαλλοντολόγος, καθηγητής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και ο κ. Τάσος Κεφάλας,  μέλος του συντονιστικού οργάνου « Πρωτοβουλία ενεργών πολιτών για τη διαχείριση των απορριμμάτων»

Η ημερίδα, που ξεκίνησε στις 11πμ, με ένα ακροατήριο που αποτελείτο από πολίτες και εκπροσώπους Κορινθιακών Δημοτικών και Περιφερειακών  αρχών και φορέων, αλλά και από περιοχές εκτός Κορινθίας (Τρίπολη, Αιγιαλία), κράτησε το ενδιαφέρον των περισσοτέρων μέχρι τις 2.30 μμ, αφού μετά τις εισηγήσεις ακολούθησε πλατιά

συζήτηση και τοποθετήσεις.

      Η όλη παρουσίαση και συζήτηση βασίστηκε στην παραδοχή και την αγωνία των πολιτών ότι στην Πελοπόννησο τα απορρίμματα έχουν καταντήσει μάστιγα, αυτά, που κατά κοινή ομολογία, θα έπρεπε να είναι πηγή πλούτου και συντελεστής πράσινης ανάπτυξης, που δυστυχώς μόνο ακούμε και ποτέ δεν βλέπουμε. Εξ' αιτίας της ανεύθυνης διαχείρισης μας το υγρό και στερεό στοιχείο της Πελοποννήσου, βρίσκεται σε απαράδεκτη κατάσταση. Από την άλλη, υπάρχει το γεγονός ότι εάν δεν έχουμε εξαφανίσει τους ΧΑΔΑ μέχρι το καλοκαίρι του  2011 ξεκινώντας μια σωστή και σύμφωνα με τις κοινοτικές οδηγίες διαδικασία διαχείρισης, θα πληρώσουμε πρόστιμα 35000 ευρώ ημερησίως, οι δήμοι δηλ. Εμείς.

        Και μέσα σε όλα αυτά , μας προκύπτει ένας (ψηφισμένος άρον άρον από τον τέως διορισμένο Περιφερειάρχη) Περιφερειακός Σχεδιασμός Διαχείρισης Απορριμμάρων (ΠΕΣΔΑ) , που αφήνει πολλά κενά και ερωτηματικά για την ορθή εφαρμογή της Ανακύκλωτικής διαδικασίας και κυρίως στο ενδιάμεσο μεταβατικό στάδιο.

      Η διαφαινόμενη κινητικότητα στην σημερινή αιρετή Περιφέρεια,από την οποία παρευρίσκοντο στην ημερίδα δύο μόνο Περιφερειακοί Σύμβουλοι (κ. Παπαγγελόπουλος Άγγ. και κ. Αδάμ-Σπανογιάννη       ) δείχνει  προσπάθεια για γρήγορη και χωρίς μελέτη χωροθέτηση, για δεματοποίηση  σύμμικτων απορριμμάτων, χωρίς να  ενδιαφέρεται κανείς για τα προηγούμενα στάδια (δηλ. διαλογή στην πηγή, ανακύκλωση, κομποστοποίηση, άλλα ρεύματα), και κυρίως προώθηση λύσεων όπως η καύση, που δεν προάγουν την προστασία του περιβάλλοντος, ενώ αντίθετα «αλλείφουν το βούτυρο στο ψωμί» διαφόρων επιχειρηματιών επενδυτών.

Αυτά ανέπτυξαν στις εισηγήσεις τους οι ομιλητές, οι οποίοι έδωσαν ένα εναλλακτικό μοντέλο διαχείρισης που θα μειώνει τον όγκο των απορριμμάτων ,το οποίο

1.       Σε πρώτο επίπεδο (κατοικίας, επιχείρησης) προβλέπει

·         επαναχρησιμοποίηση συσκευασιών

·         κομποστοποίηση οικιακή ή σε μικρές μονάδες. Η κομποστοποίηση μπορεί να ξεκινήσει εύκολα από τα νοικοκυριά , αρχικά εθελοντικά ή πιλοτικά σε περιορισμένη έκταση

·         Διαλογή με τέσσερις κάδους (χαρτί/ Πλαστικά, γυαλί, μέταλλο, ξύλο/ οργανικά και βιοαποιδομήσιμα υλικά/ Υπολείμματα, που σε εγκαταστάσεις διαχωρισμού θα ανακτώνται υλικά,

2.       Σε δεύτερο επίπεδο (μεγάλων δήμων ή ομάδων δήμων), προβλέπει

δημιουργία εγκαταστάσεων διαχείρισης, όπως

·         κέντρο συγκέντρωσης ανακτήσιμων και ανακυκλώσιμων υλικών, για  αξιοποίηση - εμπορία - διάθεση

·         μονάδα κομποστοποίησης και μονάδα διαχωρισμού  σύμμεικτων απορριμμάτων 

[ Διευκρίνιση : Στο σημείο αυτό εννοείται : α) Μονάδα κομποστοποίησης του προεπιλεγμένου οργανικού κλάσματος, και β) Μονάδα μηχανικής διαλογής των εναπομενόντων σύμμεικτων υπολειμμάτων]

·         μονάδα επεξεργασίας αδρανών

           3.Σε τρίτο επίπεδο (ευρύτερης γεωγραφικής ενότητας ή περιφέρειας),

    απομένει η χρήση ενός χώρου υπολειμμάτων

Μεγάλο μέρος της συζήτησης αποτέλεσε  η κρίσιμη επιλογή:  Ενεργειακή αξιοποίηση  ή    Ανάκτηση;

Κοινή θέση  εισηγητών και  ομιλητών , ότι οι περισσότεροι σχεδιασμοί, αλλά και οι πολιτικές πρακτικές που ακολουθούνται, δίνουν ένα σαφές προβάδισμα στις τεχνολογίες που συνδέονται με την ενεργειακή αξιοποίηση των απορριμμάτων ή των προϊόντων της διαχείρισής τους με διάφορους τρόπους θερμικής επεξεργασίας( απευθείας καύση των σύμμεικτων απορριμμάτων, Αεριοποίηση, ή Πυρόλυση) ή και μηχανικής( πχ βιολογική ξήρανση) με  κοινό παρονομαστή όλων  την καύση

  Και το ερώτημα είναι: Για ποιο λόγο να προτιμήσει κανείς την ενεργειακή αξιοποίηση από την ανάκτηση; Μπορούν να συμβιβαστούν οι δύο προσεγγίσεις; Η απάντηση ήταν ότι ενεργειακή αξιοποίηση και η καύση υπονομεύουν την ανακύκλωση και την ανάκτηση.

Συγκεκριμένα, η καύση συγκεντρώνει  αρνητικά χαρακτηριστικά, όπως

•          Μεγάλο κόστος κατασκευής

•          Αυξημένο κόστος διαχείρισης με συνέπεια την αύξηση στα δημοτικά τέλη

•          Λιγότερες θέσεις εργασίας

•          Περιβαλλοντικές επιπτώσεις (απαέρια - τοξική τέφρα)

•          Η χρήση καυσίμων σαν ΑΠΕ είναι ασύμβατη με οδηγίες ΕΕ και με τους εθνικούς στόχους .Υπάρχουν δε βάσιμες υποψίες ότι μπορεί να γίνει   δούρειος ίππος για εισαγωγή απορριμμάτων

•          Ψευδής ο ισχυρισμός για ενεργειακό όφελος

Υπάρχει σοβαρός λόγος, όχι απλά να περάσουν σε δεύτερη μοίρα αυτές οι επιλογές, αλλά να αποκλειστούν από τους σχεδιασμούς, σαν κεντρικές μέθοδοι διαχείρισης. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι θα αποκλειστούν, παντελώς, δευτερεύουσες ενεργειακές χρήσεις.

Υπάρχει πράγματι η ιδιαιτερότητα του πρόσφατα εγκεκριμένου ΠΕΣΔΑ. Παρόλα αυτά, επιβάλλεται άμεση παρέμβαση σε θεσμικό, νομικό και κινηματικό επίπεδο, προς δύο κατευθύνσεις:

•       Ο σχεδιασμός στα αιρετά όργανα – διαφάνεια - διαβούλευση

ü  Ποιος σχεδιάζει και υλοποιεί στη μεταβατική περίοδο;

ü  Αποτροπή της εμπλοκής των αποκεντρωμένων διοικήσεων

•       Να προωθηθούν οι αναγκαίες προσαρμογές στο σχεδιασμό:

ü  βιώσιμες λύσεις με πρακτικά μέτρα

ü  Αποκλεισμός απορριπτέων επεξεργασιών όπως η καύση

ü  Ευελιξία στη συγκρότηση των Φορέων Διαχείρησης Στερεών Αποβλήτων

Η λύση λοιπόν που θα πρέπει να βρεθεί πρέπει να στηριχτεί στη λογική της βιώσιμης διαχείρισης και της μέγιστης ανάκτησης, με την υιοθέτηση της αρχής της εγγύτητας και αυτό δεν είναι δύσκολο, από ότι η εμπειρία άλλων δήμων έχει δείξει. Πολιτική βούληση χρειάζεται και να μπουν στο παιχνίδι οι πολίτες και μπροστάρηδες οι Δημοτικές αρχές

Είναι ζήτημα επιβίωσης των τοπικών μας κοινωνιών, το να εμποδίσουμε και να ανατρέψουμε τα σχέδια που επεξεργάζονται προς όφελος οικονομικών συμφερόντων και σε βάρος των τοπικών κοινωνιών και του περιβάλλοντος, διεκδικώντας και υλοποιώντας την εφαρμογή ενός εναλλακτικού και βιώσιμου μοντέλου διαχείρισης των απορριμμάτων μας. Η ανάπτυξη ενός κινήματος με αυτόν τον προσανατολισμό σε επίπεδο δήμου ή και συνεργασίας δήμων θα έδινε την ελπίδα ότι θα τα καταφέρουμε να επιβάλουμε τις απόψεις μας.

Για το <<Σύλλογο Σικυωνίων Πολιτών>>

Μαυραγάνη Κυριακή