Παναγιώτης Καρβελάς

Η παιδεία στο απόσπασμα

Πρόσφατα ανακοινώθηκε από το Υπουργείο Παιδείας ένα νέο σύστημα εισαγωγής στα πανεπιστημιακά Ιδρύματα, το πέμπτο της τελευταίας τριακονταετίας! Έτσι μετά τις Πανελλήνιες Εξετάσεις (1980-1983), τις Γενικές Εξετάσεις (1984-1998), τις Πανελλαδικές Εξετάσεις Ενιαίου Λυκείου (1999-2005), τις Πανελλαδικές Εξετάσεις Γενικού Λυκείου (2005-σήμερα) δημιουργείται σήμερα ένα ακόμα σύστημα που φιλοδοξεί να είναι καλύτερο και να διορθώσει τις ατέλειες των προηγουμένων.

Επιπλέον των παραπάνω συστημάτων, πρέπει να συνυπολογίσουμε και διάφορες επιμέρους αλλαγές αυτών, όπως η αυξομείωση του αριθμού των εξεταζομένων μαθημάτων, η υιοθέτηση της βάσης του δέκα, ο υπολογισμός ή όχι της βαθμολογίας του σχολείου, η διεξαγωγή εξετάσεων στη Β’ και Γ’ Λυκείου, που δημιούργησαν ένα πολύπλοκο μωσαϊκό και καλλιέργησαν την αίσθηση ανασφάλειας και αβεβαιότητας στους μαθητές, τους γονείς και τους εκπαιδευτικούς.

Είναι προφανές πως για άλλη μια φορά επιχειρείται το κτίσιμο της παιδείας από πάνω προς τα κάτω, αγνοώντας τα θεμέλια του εκπαιδευτικού συστήματος, δηλαδή το νηπιαγωγείο, το δημοτικό, το γυμνάσιο, την επιμόρφωση και αξιολόγηση των εκπαιδευτικών. Τη στιγμή που οξύνονται οι αντιδράσεις για το κλείσιμο ή τη συγχώνευση 1.933 σχολείων, η βεβιασμένη παρουσίαση ενός νέου εισαγωγικού συστήματος μπορεί να καλύπτει κάποιες επικοινωνιακές ανάγκες, δεν προσφέρει όμως ουσιαστικά στην εκπαίδευση.

Η εισαγωγή νέων ιδεών, όπως η θεσμοθέτηση υποχρεωτικών εργασιών, η μείωση των υποχρεωτικών μαθημάτων και η αύξηση των επιλεγόμενων στην Β’ και Γ’ Λυκείου, η εισαγωγή σε σχολές και όχι σε τμήματα, η αυξομείωση των συντελεστών βαρύτητας, η αποφοίτηση χωρίς εισαγωγικές εξετάσεις και η είσοδος σε ορισμένες σχολές μόνο με το εθνικό απολυτήριο, μπορεί να ακούγονται θετικά, τίποτα όμως ουσιαστικό δεν προσφέρουν στην αναβάθμιση της ποιότητας της εκπαίδευσης, στην παροχή μόρφωσης στα παιδιά μας, στην αποσύνδεση του Λυκείου από την εισαγωγή στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα και στη διασύνδεση της εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας.

Σε καμία άλλη χώρα δεν εφαρμόστηκαν τόσα πολλά συστήματα σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα. Στις αναπτυγμένες χώρες, οι όποιες αλλαγές γίνονται μετά από μακροχρόνιες διαβουλεύσεις και αφού συνυπολογιστούν τα κέρδη και οι επιπτώσεις όλων των προτάσεων. Δυστυχώς στην Ελλάδα, οι πανελλαδικές εξετάσεις αποτελούν ένα προνομιακό επικοινωνιακό εργαλείο στα χέρια της εκάστοτε πολιτικής ηγεσίας, που δεν διστάζει να πειραματιστεί πάνω στη νεολαία, αδιαφορώντας για τις επιπτώσεις.

Έτσι, σήμερα, προτείνεται άλλο ένα σύστημα, που είναι πολύ πιθανό να οδηγήσει στην εντατικοποίηση της παραπαιδείας, στη δημιουργία βιομηχανίας παραγωγής εργασιών, στη συναλλαγή για τις βαθμολογίες στο σχολείο, στη μετατροπή του Λυκείου σε εξεταστικό κέντρο και στην ανασφάλεια για το αν θα προλάβει η σημερινή πολιτική ηγεσία να το εφαρμόσει πριν η επόμενη το αλλάξει για άλλη μια φορά.

Κοινωνία χωρίς παιδεία είναι κοινωνία χωρίς μέλλον! Κοινωνίες που επένδυσαν στην παιδεία αποκόμισαν ανάπτυξη, πρόοδο, πολιτισμό και ευημερία πέρα από κάθε προσδοκία. Δημιούργησαν πλούτο, εκπαιδευμένο και ικανό έμψυχο ανθρώπινο δυναμικό. Στην Ελλάδα που κάποτε ανάδειξε τον μεγάλο κλασικό πολιτισμό, που προκαλεί τον θαυμασμό όλου του κόσμου εδώ και χιλιάδες χρόνια, το μήνυμα των καιρών δεν έχει φτάσει δυστυχώς ακόμα.

Αν δεν αντιδράσουμε έγκαιρα, οι νέοι θα συνεχίσουν να αγωνίζονται για ένα αδιέξοδο όνειρο, οι εκπαιδευτικοί να εργάζονται χωρίς τα απαραίτητα εφόδια και οι γονείς να αγωνιούν και να πληρώνουν. Ας κινητοποιηθούμε πριν να είναι αργά και ας απαιτήσουμε το αυτονόητο. Το μέλλον μας! Ας ξεφύγουμε από μικροπολιτικές σκοπιμότητες και ας δούμε τα πράγματα με αντικειμενικότητα και διορατικότητα. Ας μετατρέψουμε τις  φωτεινές εξαιρέσεις του σήμερα σε κανόνα για το αύριο!

Παναγιώτης Καρβελάς

pkarvelas@yahoo.com